Akademicki Zespół Muzyki Narodów Słowiańskich
„BAŁAŁAJKI”
Kontakt:
Barbara Sobolczyk – kierownik artystyczny
tel. (42) 633 13 49
tel. kom. 604 716 932
Anna Bujała – menadżer
tel. (42) 633 85 62
tel. kom. 606 358 94
e-mail: balalajki@gmail.com
„Bałałajki” od 40-lat skupiają młodych pasjonatów słowiańskiego folkloru, łódzkich studentów i licealistów, którzy realizują swoje muzyczne fascynacje korzystając z oryginalnego instrumentarium: bałałajek (primy, bas, kontrabas), dómr (piccolo, primy, alty, basy i kontrabas) oraz gitar, akordeonu, fletu, oboju, klarnetu, żaliejek i perkusji.
Repertuar zespołu obejmuje stylizacje słowiańskich (polskich, ukraińskich, rosyjskich, bułgarskich, czeskich) melodii ludowych, utwory czerpiące z folkloru greckiego (inspiracje ludowe i dorobek kompozytorów greckich) oraz aranżacje muzyki klasycznej i rozrywkowej. Repertuar jest też wzbogacany utworami okolicznościowymi, np. kolędami i pastorałkami, których wykonanie dało w styczniu tego roku „Bałałajkom” trzecie miejsce na XV Ogólnopolskim Festiwalu Kolęd i Pastorałek w Będzinie.
Podczas swej wieloletniej działalności „Bałałajki” zdobyły liczne nagrody i wyróżnienia na festiwalach w Polsce (m.in. złotą, srebrną i brązową jodłę w Kielcach czy główną nagrodę festiwalu Radom Folk), a także na przeglądach i imprezach muzycznych za granicą, m.in. w Rosji, na Ukrainie, w Niemczech, Austrii i Azerbejdżanie. Zespół utrzymuje stałą współpracę z ośrodkami muzycznymi w kraju i za granicą, m.in. z Filharmonią Łódzką, Landesmusikrat z Badenii-Wirtembergii czy białoruską „Bałałajką”, należy też do Balalajka and Domra Association of America.
Kierownikiem artystycznym „Bałałajek” jest Barbara Sobolczyk, adiunkt w Akademii Muzycznej im. G. i K. Bacewiczów w Łodzi, gdzie prowadzi zajęcia z zakresu dyrygentury, pracy z zespołem oraz czytania partytur. Barbara Sobolczyk sprawuje też kierownictwo artystyczne orkiestry symfonicznej ZSM im. St. Moniuszki w Łodzi, orkiestry smyczkowej w tejże szkole i Orkiestry Kameralnej Akademii Muzycznej. Jako członek „Bałałajek” działa już od swojej wczesnej nastoletniości, zaś kierownictwo Zespołu objęła w roku 1989.
Opis instrumentów – dómr i bałałajek
Domra
Pierwsze wzmianki o domrze pochodzą z XVI wieku, jednakże nie zachowały się żadne materiały, na podstawie których można by stwierdzić, jak wówczas wyglądała. Domra, podobnie jak bałałajka, została odtworzona przez rosyjskiego szlachcica Wasilija Wasiliewicza Andriejewa pod koniec XIX wieku. Obecnie nauka gry na domrach jest prowadzona w szkołach muzycznych i konserwatoriach w krajach wschodniosłowiańskich.
Domra występuje w kilku wielkościach:
- piccolo
- prima
- alt
- tenor
- bas
Występuje w dwóch odmianach: z trzema lub czterema strunami. Trzy struny posiadają najczęściej mniejsze wersje domry np. prima, natomiast większe – cztery, np. bas.
Bałałajka
Bałałajka jako instrument ludowy, pojawiła się na Rusi w XVII w., prawdopodobnie przejęta od Mongołów. Początkowo miała tylko dwie struny, trzecią dodano w XVIII w.
Pod koniec XIX wieku Wasilij Wasiliewicz Andriejew rozpoczął ujednolicanie bałałajki do użytku orkiestrowego. Ustalił on wielkości i stroje instrumentów używane do dzisiaj. W tym czasie bałałajki zaczęły być wykonywane przez lutników. Obecnie nauka gry na bałałajkach jest prowadzona w szkołach muzycznych i konserwatoriach w krajach wschodniosłowiańskich.
Bałałajka budowana jest w sześciu wielkościach:
- piccolo (rzadko)
- prima (najczęściej)
- secunda
- alt
- bas
- kontrabas
Przy grze na primie struny wprawiane są w drganie przez wyprostowany palec wskazujący, natomiast na większych instrumentach używa się kostki do gry.
